Te "pōtae Panama"—he āhua porowhita, he whitiki matotoru, he rauemi kakau witi hoki—kua roa nei te noho hei mea nui mō te kakahu raumati. Ahakoa e arohaina ana te potae mō tōna hoahoa mahi hei tiaki i te hunga e mau ana i te rā, ko te mea kāore i te mōhiotia e te nuinga o ōna pā, kāore i hangaia te potae i Panama. E ai ki te kaituhi hītori ahua a Laura Beltrán-Rubio, i whānau mai te momo kāhua i te rohe e mōhiotia ana e tātou i ēnei rā ko Ecuador, tae atu ki Colombia, e kiia nei ko te"pōtae kakau toquilla"
I puta te kupu "pōtae Panama" i te tau 1906 i muri i te whakaahuahia o te Perehitini Theodore Roosevelt e mau ana i taua momo kāhua i tana haerenga ki te papa hanga o te Awa o Panama. (I mau anō hoki ngā kaimahi i tukuna ki te kaupapa i te pōtae hei tiaki i a rātou anō i te wera me te rā.)
I ahu mai ngā pūtake o te momo kāhua i ngā wā o mua i te taenga mai o ngā Pāniora, i te wā i whakawhanakehia ai e ngā tāngata whenua o te rohe ngā tikanga raranga me te kakau toquilla, he mea hanga mai i ngā rau nikau e tupu ana i ngā Maunga Andes, hei hanga kete, kakahu, me ngā taura. I te wā koroni i te rautau 1600, e ai ki a Beltrán-Rubio,"nā ngā kainoho Pākehā i kawe mai ngā pōtae…Ko te mea i muri mai he ranunga o ngā tikanga raranga o ngā ahurea o mua i te taenga mai o ngā Pāniora me ngā potae i mauhia e ngā Pākehā."
I te rautau 19, i te wā i toa ai te nuinga o ngā whenua o Amerika Latina i tō rātou mana motuhake, ka whānuitia te mau me te hanga o tēnei pōtae i Colombia me Ecuador."Ahakoa i roto i ngā peita me ngā mapi o taua wā, ka kitea tonutia e koe te āhua o tā rātou'me te whakaatu i ngā tāngata e mau ana i ngā pōtae me ngā kaihokohoko e hoko ana i aua pōtae,"e kī ana a Beltrán-Rubio. I te rautau 20, i te wā i mau ai a Roosevelt i tēnei kākahu, ko te mākete o Amerika Te Raki te kaihoko nui rawa atu o"Ngā pōtae Panama"i waho o Amerika Latina. I muri mai ka rongonui te pōtae i runga i te tauine nui, ā, ka noho hei mea rongonui mō ngā hararei me te raumati, e ai ki a Beltrán-Rubio. I te tau 2012, i kīia e te UNESCO ko ngā pōtae kakau toquilla he "Taonga Tuku Iho Ahurea Kore-Whakaaro o te Tangata."
I tipu ake a Karla Gallardo, te kaiwhakaū me te Tumu Whakarae o Cuyana, i Ecuador, i reira te pōtae he mea nui o te oranga o ia rā.'Tae noa ki tōna wehenga atu ki te Hononga o Amerika, ka rangona e ia te whakaaro hē i ahu mai te momo kākahu i Panama."I ohorere ahau i te āhua o te hokonga o tētahi hua i tētahi huarahi kāore e whakahonore i tōna takenga mai me tōna kōrero,"te kī a Gallardo."He rerekētanga nui i waenganui i te wāhi i hangaia ai te hua me tōna pūtake me ngā mea e mōhiotia ana e ngā kaihoko mōna."Hei whakatika i tēnei, i te tīmatanga o tēnei tau, i whakarewahia e Gallardo rāua ko tana kaiwhakaū, ko Shilpa Shah, te"Ehara tēnei i te pōtae Panama"kaupapa e whakaatu ana i ngā takenga mai o te momo kāhua."Kei te anga whakamua mātou me taua kaupapa me te whāinga kia hurihia te ingoa,"te kī a Gallardo.
I tua atu i tēnei kaupapa, kua mahi tahi a Gallardo rāua ko Shah me ngā tohunga toi taketake o Ecuador, kua whawhai nei ki te pupuri i te mahi toi o ngā pōtae kakau toquilla, ahakoa ngā raruraru ōhanga me te pāpori kua akiaki i te tini ki te kati i ā rātou pakihi. Mai i te tau 2011, kua toro atu a Gallardo ki te tāone o Sisig, tētahi o ngā hapori whatu toquilla tawhito rawa atu i te rohe, ā, kua mahi tahi te waitohu ki te hanga i ōna pōtae."Ko tēnei pōtae'nō Ecuador ōna takenga mai, ā, he mea whakahīhī tēnei mō ngā tāngata o Ecuador, ā, me tiaki tonu tēnā,"e kī ana a Gallardo, me te kite i te mahi whatu e waru hāora te roa i muri i te pōtae.
Hei tohatoha noa iho tēnei tuhinga
Te wā tuku: Hurae-19-2024
